نژاد گوسفند ایل دو فرانس (Ile de France) یکی از نژادهای ممتاز و شناختهشده در جهان است که ریشه آن به دهه ۱۸۳۰ میلادی در فرانسه بازمیگردد. این نژاد برای نخستینبار در سال ۱۸۹۲ بهصورت رسمی ثبت شد و از سال ۱۹۳۳ تحت آزمایشهای علمی قرار گرفت. در سال ۱۹۷۲ نیز ایستگاه اختصاصی پرورش و پژوهش آن تأسیس شد.
معرفی نژاد ایل دو فرانس
گوسفند ایل دو فرانس امروزه نژاد غالب در فرانسه محسوب میشود و در سال ۱۹۹۵ برای نخستین بار به کانادا راه یافت.
فرانسویها این نژاد را برای دو هدف اصلی پرورش دادند:
تولید برههایی نیرومند، مقاوم و با رشد سریع همراه با لاشهای باکیفیت بالا،
استفاده از آن بهعنوان بهبوددهنده ژنتیکی در تلاقی با سایر نژادهای مادری، بهمنظور افزایش بازده اقتصادی و توان باروری گلهها.
گوسفندان ایل دو فرانس دارای ویژگیهایی چون مقاومت بالا، طول عمر زیاد، تبدیل غذایی مطلوب و توانایی تولیدمثل خارج از فصل هستند. همچنین، غریزهی گلهای قوی باعث میشود هنگام پرورش در مراتع، عملکردی بسیار موفق داشته باشند.
کیفیت پشم و گوشت
پشم باکیفیت بالا یکی از مزایای بزرگ این نژاد است که در ترکیب با سایر نژادها نیز ارزش افزوده ایجاد میکند. از سوی دیگر، ایل دو فرانس به عنوان یکی از اصلیترین نژادهای گوشتی جهان شناخته میشود — نژادی با عملکرد ژنتیکی بسیار بالا که توانایی سازگاری با انواع سیستمهای پرورش و اقلیمهای متفاوت را دارد.
تاریخچه و خاستگاه نژاد
زادگاه گوسفند ایل دو فرانس در منطقهای به همین نام در اطراف پاریس است — منطقهای با تاریخ غنی و زمینهای کشاورزی و مرتعی. در اوایل قرن نوزدهم، استادی از دانشکده دامپزشکی Maison-Alfort ایده ترکیب نژاد مرینو (برای پشم) با نژاد دیشلی (برای گوشت) را مطرح کرد. حاصل این تلفیق، نژادی جدید بود که طی ۵۰ سال بهتدریج تثبیت شد و از دهه ۱۹۶۰ میلادی به کمک ابزارهای نوین ژنتیک کمی بهبود یافت.
برنامه اصلاح و انتخاب ژنتیکی
امروزه نژاد ایل دو فرانس تحت یک برنامه اصلاح نژاد بسیار دقیق و چندمرحلهای پرورش داده میشود تا پاسخگوی نیاز بازار و مصرفکننده باشد. این نژاد تنها نژاد گوشتی جهان است که از سه سطح انتخاب ژنتیکی همزمان بهره میبرد:
آزمایش انفرادی برههای جوان
ارزیابی ژنتیکی والدین و نسبها
آزمایش عملکرد در نسلهای بعدی (فرزندان)
این فرآیند باعث بهبود مستمر ویژگیهای مادری و کیفیت گوشت تولیدی شده است و جایگاه جهانی ایل دو فرانس را تثبیت کرده است.
دلایل محبوبیت نژاد ایل دو فرانس
نژاد ایل دو فرانس بهدلیل ترکیبی از ویژگیهای ممتاز، یکی از ارزشمندترین نژادهای گوسفند در جهان محسوب میشود:
تعادل عالی میان کیفیت گوشت و بازده وزنی
سازگاری بالا با سیستمهای کشاورزی و شرایط اقلیمی گوناگون
توانایی تولیدمثل در خارج از فصل (برنامهریزی زایش در تمام طول سال)
پشم مرغوب و پربازده
اهمیت بینالمللی و کاربرد جهانی
امکان اجرای کاملترین برنامه اصلاح ژنتیکی
برخورداری از سختترین و دقیقترین استانداردهای انتخاب ژنتیکی در میان تمامی نژادهای گوشتی
در نتیجه، گوسفند ایل دو فرانس نهتنها یکی از نژادهای برتر در فرانسه است، بلکه بهعنوان مدلی جهانی برای اصلاح نژاد، تولید گوشت باکیفیت، و بهرهوری اقتصادی بالا شناخته میشود و همچنان توجه دامداران سراسر جهان را به خود جلب میکند.